Dự án phim điện ảnh live-action One-Punch Man do Sony Pictures sản xuất có thể đang đối mặt với một sự cố truyền thông ngoài dự kiến. Nguyên nhân xuất phát từ bài đăng gây tranh cãi của họa sĩ manga Yusuke Murata trên mạng xã hội X, nơi anh công khai đưa ra quan điểm ủng hộ trí tuệ nhân tạo (AI).
1. Bài đăng của Yusuke Murata hứng chịu làn sóng chỉ trích gay gắt
Vụ việc xoay quanh Yusuke Murata, người chịu trách nhiệm vẽ minh họa cho bản manga One-Punch Man và là nhân tố định hình nên bản sắc thị giác độc đáo của tác phẩm. Được biết, bản webcomic gốc do tác giả ONE sáng tác, còn Murata đảm nhận phần minh họa cho bản manga. Trang chủ chính thức của NXB VIZ cũng ghi nhận rõ sự phân chia này khi để ONE là tác giả gốc và Murata là họa sĩ minh họa.
Tranh cãi nổ ra khi Yusuke Murata đăng tải quan điểm cá nhân về AI tạo sinh: "Khi nói đến AI tạo sinh, dường như đa số mọi người dù đang trực tiếp sử dụng hay chỉ quan sát từ bên ngoài đều xem nó như 'một công cụ giúp cuộc sống dễ dàng hơn' hoặc 'một thứ để gian lận'. Tôi có cảm giác không nhiều người coi nó là 'người thầy tốt nhất'. Hoặc cũng có thể do tôi chưa nhìn thấy những góc nhìn đó trên dòng thời gian của mình."
Phát ngôn này nhanh chóng gây sốc cho cộng đồng những người coi AI tạo sinh là mối đe dọa trực tiếp đối với các nghệ sĩ và giá trị sáng tạo gốc. Với một series vốn nổi tiếng nhờ nét vẽ thủ công vô cùng tỉ mỉ và công phu như One-Punch Man, việc họa sĩ chính lên tiếng ủng hộ AI đã tạo nên một làn sóng phản ứng ngược mạnh mẽ.
Sự phẫn nộ của công chúng nằm trong bối cảnh cuộc xung đột rộng lớn hơn về cách các hệ thống AI được phát triển và triển khai. Nhiều nghệ sĩ phản đối việc dữ liệu hình ảnh của họ bị sử dụng để huấn luyện AI mà không có sự xin phép, trong khi những người khác lo ngại các tập đoàn sẽ dùng công nghệ này để cắt giảm nhân sự sáng tạo. Bên cạnh đó, bài toán môi trường liên quan đến các trung tâm dữ liệu vận hành AI (tiêu tốn lượng lớn điện năng và tài nguyên nước) cũng đang khiến dư luận phương Tây lên án gay gắt.
2. Thách thức truyền thông đối với Sony tại thị trường phương Tây
Sony công bố dự án điện ảnh live-action One-Punch Man vào năm 2020, với biên kịch Scott Rosenberg và Jeff Pinkner đảm nhận kịch bản, Avi Arad và Ari Arad giữ vai trò sản xuất. Justin Lin sau đó được đưa tin sẽ ngồi ghế đạo diễn, đi kèm với các cập nhật về việc chỉnh sửa kịch bản. Tuy nhiên, đây mới chỉ là các thông tin trong quá trình phát triển chứ chưa phải xác nhận bấm máy, và Sony hiện vẫn chưa công bố ngày ra mắt chính thức.
Bài toán khó của Sony là phải thuyết phục khán giả rằng Hollywood đủ sức tải trọn sức hút của Saitama - thương hiệu dung hòa hoàn hảo giữa tiếng cười phi lý, đòn đánh mãn nhãn và một siêu anh hùng phát chán vì quá mạnh. Do thương hiệu manga gắn liền với nét vẽ chi tiết của Murata, cuộc tranh cãi về AI khiến bộ phim chuyển thể trở nên vô cùng nhạy cảm.
Nếu làn sóng tranh cãi tiếp tục leo thang, chiến dịch quảng bá của Sony có nguy cơ bị kéo theo những câu hỏi không liên quan đến chất lượng tác phẩm. Thay vì tập trung thảo luận về dàn diễn viên, các cảnh hành động hay tầm nhìn của nhà sản xuất, hãng phim có thể phải đối mặt với cuộc tranh luận nảy lửa về AI và lao động sáng tạo. Đây là vấn đề đặc biệt nghiêm trọng tại thị trường phương Tây, nơi làn sóng phản đối AI gắn liền với các quan ngại về bản quyền, việc làm của giới nghệ sĩ cũng như tác động môi trường từ các trung tâm dữ liệu.
3. Lời giải nào cho Sony Pictures?
Để vượt qua khủng hoảng này, giải pháp tốt nhất cho Sony là minh bạch hóa toàn bộ quy trình sản xuất thực tế của bộ phim, đồng thời tôn vinh tay nghề và công sức của các nghệ sĩ con người đằng sau tác phẩm. Nếu dự án có sử dụng các công cụ AI, những tuyên bố chung chung về "sự đổi mới" sẽ không thể thỏa mãn được những khán giả muốn biết chính xác công nghệ đó được dùng như thế nào.
Hãng phim Sony không thể kiểm soát các phát ngôn công khai của họa sĩ Yusuke Murata, nhưng hoàn toàn có thể chủ động và rõ ràng trong các quyết định truyền thông của chính mình.