Trong bối cảnh bùng nổ của các nền tảng mạng xã hội dạng ngắn và viễn cảnh "người người làm content, nhà nhà làm sáng tạo nội dung", để thu hút sự chú ý, giật tít câu view và đẩy bài viết lên xu hướng, không ít chủ tài khoản sẵn sàng phơi bày những góc khuất thầm kín nhất của cuộc sống đời tư. Đáng quan ngại hơn, trào lưu đem các chủ đề nhạy cảm, thậm chí là câu chuyện "quan hệ tình dục trước tuổi" (quan hệ khi chưa đủ tuổi thành niên) ra làm nội dung tranh luận công khai đang nhen nhóm và vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội từ cộng đồng mạng.
Từ dòng trạng thái gây sốc đến phản ứng bùng nổ của dư luận
Sự việc bắt nguồn từ một video đăng tải hình ảnh một cô gái trẻ có ngoại hình khá xinh xắn kèm theo dòng trạng thái mang tính khiêu gợi và trực diện về trải nghiệm cá nhân liên quan đến việc "quan hệ trước tuổi". Nội dung bài viết không đi theo hướng giáo dục giới tính khoa học, mà thay vào đó là cách dùng từ ngữ mang tính cợt nhả, giật gân nhằm mục đích kích thích sự tò mò của số đông.
Ngay lập tức, bài đăng đã trở thành một diễn đàn tranh cãi với hàng trăm bình luận phản ứng từ cư dân mạng. Trái với kỳ vọng về một cuộc thảo luận cởi mở, phần lớn netizen lại bày tỏ thái độ ngán ngẩm, phẫn nộ và liên tục để lại những lời chỉ trích đanh thép:
"Toàn content độc hại, riết rồi cái gì cũng đem ra làm content được",
"Cái này không phải là cởi mở, cái này là thiếu kiến thức và bất chấp pháp luật",
"Nghĩ thế là hay à mà đem khoe lên mạng cho cả thiên hạ biết"...
Sự phẫn nộ của dư luận không chỉ nhắm vào lối sống của nhân vật, mà bản chất là nhắm vào hành vi thương mại hóa dữ liệu đời tư và bình thường hóa một hành vi sai trái nhằm mục đích kiếm tìm sự nổi tiếng ảo.
Việc lôi chuyện quan hệ tình dục khi chưa đủ tuổi ra làm nội dung trên không gian mạng mang lại những hệ lụy vô cùng nghiêm trọng, vượt xa khỏi khuôn khổ của một bài đăng giải trí thông thường.
Ranh giới pháp lý bị ngó lơ
Pháp luật Việt Nam có những quy định cực kỳ nghiêm khắc nhằm bảo vệ trẻ em và người chưa thành niên trước các hành vi xâm hại hoặc quan hệ tình dục quá sớm. Việc một cá nhân tự hào hoặc công khai kể về những trải nghiệm quan hệ khi chưa đủ tuổi, tùy thuộc vào độ tuổi cụ thể của các bên ở thời điểm diễn ra hành vi, có thể là bằng chứng tự tố cáo một hành vi vi phạm pháp luật hình sự (như tội giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi).
Khi những nội dung này được lan truyền dưới góc nhìn hài hước, bình thường, người làm content đang vô tình thể hiện sự thiếu hiểu biết trầm trọng về pháp luật, thậm chí cổ xúy cho những hành vi lệch lạc, vi phạm pháp lý đối với người xem nhỏ tuổi.
Định hướng sai lệch cho thế hệ trẻ
Mạng xã hội luôn có tính lan tỏa và bắt chước rất cao. Đối tượng người dùng trên các nền tảng như TikTok hay Threads có một tỉ lệ không nhỏ là học sinh, những người đang trong giai đoạn hình thành nhân cách và thế giới quan. Khi các em liên tục tiếp cận với những bài viết kể về chuyện "vượt rào" sớm một cách thản nhiên, nhận được nhiều lượt tương tác và chú ý, các em sẽ dễ dàng nảy sinh tâm lý lệch lạc: coi đó là chuyện bình thường, là thước đo của sự "trưởng thành", "sành điệu" hoặc là một cách dễ dàng để thu hút sự chú ý. Điều này làm lu mờ đi những cảnh báo về sức khỏe sinh sản, tâm lý và hệ lụy xã hội của việc quan hệ tình dục quá sớm.
Biến chất khái niệm "Giáo dục giới tính" và "Cởi mở"
Nhiều người thường ngụy biện cho những content nhạy cảm này bằng cái mác "tự do ngôn luận" hoặc "góc nhìn cởi mở về tình dục trong thời đại mới". Tuy nhiên, cần phải rạch ròi giữa giáo dục giới tính khoa học và content bẩn câu view. Giáo dục giới tính chân chính: Cung cấp kiến thức về an toàn tình dục, biện pháp tránh thai, tâm lý lứa tuổi và cách bảo vệ bản thân trước sự xâm hại. Content bẩn câu view: Chỉ tập trung mô tả các trải nghiệm cá nhân dung tục, giật tít, khơi gợi bản năng tò mò và tạo tranh cãi để đẩy thuật toán.
Vì sao một chủ đề nhạy cảm lại vẫn được lựa chọn để làm content? Câu trả lời nằm ở thuật toán của các nền tảng mạng xã hội hiện đại và tâm lý khao khát sự chú ý của một bộ phận giới trẻ.
Trong kỷ nguyên số, lượt thích (like), lượt bình luận (comment) và lượt chia sẻ (share) được ví như một loại "tiền tệ cảm xúc". Nhận được nhiều tương tác đồng nghĩa với việc cái tôi được thỏa mãn, thậm chí mở ra cơ hội kiếm tiền từ quảng cáo, nhận booking. Để đạt được điều đó một cách nhanh nhất, thay vì đầu tư vào những nội dung có giá trị tri thức, nghệ thuật đòi hỏi nhiều chất xám, nhiều người chọn con đường đi tắt bằng cách "bán" những câu chuyện gây sốc.
Họ hiểu rằng những chủ đề liên quan đến tình dục, góc khuất, hoặc vi phạm chuẩn mực đạo đức luôn là mồi câu hiệu quả nhất để kích thích đám đông vào tranh luận. Dù là lời khen hay tiếng chửi, đối với thuật toán, đó đều là tương tác có lợi để đẩy bài viết lên xu hướng. Sự thờ ơ với hệ lụy xã hội và nỗi sợ bị lãng quên trên không gian mạng đã biến nhiều người trẻ thành những kẻ "đói tương tác" đến mức mất đi sự tỉnh táo tối thiểu.
Câu chuyện "quan hệ trước tuổi" hay bất kỳ vấn đề nhạy cảm nào khác thuộc về đời tư cần được đặt đúng chỗ: trong các buổi tư vấn y khoa, các lớp học giáo dục giới tính chính thống, hoặc trong sự riêng tư tuyệt đối của cá nhân, chứ không phải là công cụ để phơi bày trên không gian mạng làm mồi câu tương tác.
Sự quay lưng của đám đông chính là hình phạt nghiêm khắc nhất dành cho những người làm content thiếu chuẩn mực. Sự nổi tiếng có được từ việc bôi nhọ giá trị bản thân và lan truyền lối sống lệch lạc sẽ chỉ mang lại sự nhục nhã và làn sóng tẩy chay.