Có một câu hỏi tưởng chừng rất đơn giản nhưng luôn khiến cộng đồng game thủ tranh cãi: Điều gì khiến người chơi bỏ game nhanh hơn. Là game quá khó hay game quá cày cuốc?
Nhìn qua thì đáp án có vẻ rõ ràng. Ai cũng từng rage quit sau vài chục lần chết trong Dark Souls, Elden Ring hay Sekiro. Nhưng nếu nhìn vào thực tế, những tựa game nổi tiếng vì độ khó lại thường sở hữu cộng đồng trung thành bậc nhất. Trong khi đó, không ít game dễ như đi dạo, thậm chí auto gần hết, lại chứng kiến lượng người chơi sụt giảm chỉ sau vài tuần.
Vậy vấn đề thật sự của các game thủ nằm ở đâu?
Một con boss hạ bạn 50 lần không đáng sợ bằng việc bạn dành 50 giờ chỉ để tăng vài con số sức mạnh. Điều khiến game thủ bỏ cuộc hiếm khi là thất bại. Đó là cảm giác mọi nỗ lực đều không mang lại giá trị.
Trong Elden Ring, mỗi lần chết đều dạy người chơi điều gì đó: một đòn đánh mới, một thời điểm né hợp lý hơn, hay đơn giản là nhận ra mình đang đi nhầm hướng. Bạn thất bại, nhưng bạn cảm thấy mình đang tiến bộ.
Ngược lại, nhiều game online hiện nay khiến người chơi dành hàng giờ lặp đi lặp lại cùng một hoạt động: chạy phụ bản, treo máy, làm nhiệm vụ ngày, săn nguyên liệu... Không có thử thách mới, không có bất ngờ, chỉ có những thanh tiến trình nhích lên từng chút một.
Khó không đáng sợ.
Lặp lại mới đáng sợ.
Game cày không sai, nhưng cày vì điều gì?
Rất nhiều game thành công vẫn yêu cầu người chơi phải cày cuốc. Monster Hunter buộc bạn săn cùng một con quái hàng chục lần. Diablo khiến bạn chạy đi chạy lại một dungeon cả trăm lượt. Path of Exile có thể ngốn hàng nghìn giờ. Nhưng vì sao người chơi vẫn vui? Đơn giản vì mỗi lần lặp lại đều có hy vọng. Đó có thể là một món đồ hiếm hơn, cách build mới, tìm được chiến thuật tối ưu hơn hay đơn giản là cảm giác lần này mình mạnh hơn lần trước. Cày cuốc không phải vấn đề, cày nhưng không tạo cảm giác tiến bộ mới là vấn đề. Ký ức đáng nhớ luôn đến từ cảm xúc, chứ không phải số giờ online.
Nhà phát triển đang hiểu điều này
Xu hướng vài năm gần đây cho thấy ngày càng nhiều studio cố gắng giảm những hoạt động mang tính checklist. Thay vì bắt người chơi đăng nhập mỗi ngày chỉ để điểm danh hay hoàn thành loạt nhiệm vụ lặp lại, nhiều trò chơi tập trung vào các trải nghiệm có chiều sâu hơn: boss được thiết kế công phu, hệ thống khám phá tự do, lựa chọn ảnh hưởng tới cốt truyện hoặc cơ chế chiến đấu đòi hỏi kỹ năng.
Điều đó không có nghĩa game cày cuốc sẽ biến mất. Nó chỉ cho thấy người chơi hiện đại không còn dễ chấp nhận việc dành hàng chục giờ cho những công việc mang tính lao động nhưng ít mang lại cảm giác chinh phục.
Có lẽ, điều khiến game thủ bỏ cuộc chưa bao giờ chỉ là độ khó hay thời gian cày cuốc. Thứ khiến người chơi rời đi là khoảnh khắc họ không còn cảm thấy mỗi giờ bỏ ra đều xứng đáng.
Một trò chơi khó có thể khiến bạn bực bội trong vài ngày. Nhưng một trò chơi khiến bạn cảm thấy mình đang lãng phí thời gian mới là lý do lớn nhất để nhấn nút Uninstall.